Mastopatiya – fibroz-kistoz xəstəlik olub, ona döş vəzisi toxumasının birləşdirici toxuma və epitelial komponent  nisbətinin pozulması xarakterdir. 

Hormonal pozulmaları (hiperestroqeniya,prohesterondefisit vəziyyət və s.) olan qadınların 30-40%-də mastopatiya diaqnozu qoyulur.

Fibroz-kistoz xəstəliyin klassifikasiyası:

 diffuz:
-dəmir komponentli
-fibroz komponentli
-kistoz komponentli
-qarışıq forma

 

Düyünlü 

Dəmir komponent üstünlüyü olan diffuz mastopatiyaya döş vəzisinin hamısının və ya onun hissələrinin diffuz bərkiməsi xarakterdir.Bərkimənin sərhədləri var və bu yaxın toxumalara rahat keçir.Xəstəlik tez-tez cavan qızlarda, eləcə də.qadınlarda hamiləliyin ilk dövrlərində rast gəlinir.Pasiyentlər bərkimələrin ağrılı olmağından,predmenstrual dövrdə ağrıların artmasından  şikayətlənirlər.


Fibroz üstünlüyü olan mastopatiyada palpasiya zamanı homoqen bərkimə,ağrı müşahidə olunur. Xəstəliyin bu formasına paylararası birləşdirici toxumanın fibrozu, eləcə də,vəzi axarı deşiyinin daralması xarakterdir.


Kistoz komponentli mastopatiyada    elastik konsistensiyalı,aydın konturları olan çoxlu kistoz törəmələr müəyyən edilir.Pasiyentlər menstruasiyadan qabaq artan ağrılardan şikayət edirlər.

 

Qarışıq formaya xarakterdir: 

-payların hiperplaziyası 
-paydaxili və payarası birləşdirici toxumanın  sklerozu
-alveolların atrofiyası
-axarların genişlənməsi
-kistoz törəmələrin formalaşması

Mastopatiyanın düyünlü formasında aydın sərhədli bir və ya bir neçə düyün olur.Ağrı hissiyatı menstruasiyayadək artır və ondan sonra zəifləyir.

 

Mastopatiyanın müalicəsi:

Müalicə yalnız həkim tərəfindən  bir sıra müayinələrdən sonra təyin edilir:

-fibroz-kistoz xəstəliyin forması müəyyən edildikdən
-reproduktiv sistemin müayinəsindən
-hormonal statusu müəyyən etdikdə

Xəstəliyin düyünlü formasında döş vəzisinin xərçəngini istisna etməyə imkan verən histoloji müayinə aparılır, eləcə də,vəzinin sektoral rezeksiyası aparılır.


Mastopatiyanın (diffuz) müalicəsinə daxili sekresiya vəzilərinin funksiyalarının pozulmasını aradan qaldırmaq,döş vəzisində proliferativ prosesi zəiflətmək və uroqenital xəstəliklərin  müalicəsi daxildir.


Atipik hüceyrələr aşkar olunduqda dərialtı mastektomiya vacibdir.

Mastopatiyanın profilaktikası döşdə dəyişikliklər aşkar olunduqda vaxtında həkimə müraciət etməkdir.45 yaşdan sonra qadınların özünü müayinəsi və mammoloqda profilaktik müayinədən keçmə mühüm əhəmiyyət kəsb edir.