Damar partlaması sadə dildə desək dəridə yaranan göyərmə, qızartı və ya kiçik qan ləkələrini izah etmək üçün istifadə olunur. Bu hal çox vaxt dərinin altındakı xırda damarların zədələnməsi ilə bağlı olur. Damar zədələndikdə az miqdarda qan dəri altına sızır və həmin nahiyədə göyərmə yaranır.
Göyərmə əvvəlcə qırmızı, bənövşəyi və ya göy rəngdə görünə bilər. Bir müddət sonra rəngi dəyişir və tədricən azalır. Əgər damar partlaması yüngül zərbədən sonra yaranıbsa və qısa müddətdə sağalırsa, çox vaxt ciddi problem sayılmır.
Amma göyərmələr tez-tez yaranırsa, səbəbsiz görünürsə və ya böyük ölçüdədirsə, bunu diqqətdən kənarda saxlamaq olmaz. Belə hallarda həkim müayinəsi səbəbi aydınlaşdırmağa kömək edir.
Bədəndə damar partlaması hansı səbəblərlə bağlı ola bilər?
Bədəndə damar partlaması zərbə, sıxılma və ya travmadan sonra yaranır. Bəzən insan yüngül zərbəni hiss etmir, amma bir müddət sonra dəridə göyərmə görür. Bu daha çox qol, ayaq, diz və baldır nahiyələrində müşahidə olunur.
Bəzi insanlarda damarlar daha həssas olur. Yaş artdıqca dəri nazilir və göyərmələr daha asan yarana bilər. Bəzi dərmanlar, vitamin çatışmazlığı və qan laxtalanması ilə bağlı problemlər də bədəndə damar partlaması riskini artıra bilər.
Çox rast gəlinən səbəblər:
- zərbə və ya travma
- dərinin və damarların həssas olması
- yaşla bağlı dəri nazilməsi
- qan durulaşdırıcı dərmanlardan istifadə
- vitamin çatışmazlığı
- qan laxtalanması ilə bağlı problemlər
Əgər bədəndə bu hallar tez-tez təkrarlanırsa və aydın səbəb olmadan yaranırsa, həkimə müraciət etmək lazımdır. Müayinə və analizlər problemin nədən qaynaqlandığını göstərməyə kömək edə bilər.
Göyərmələr damar partlaması ilə necə əlaqəlidir?
Göyərmələr damar partlaması ilə bağlı olduqda, səbəb adətən xırda damarların zədələnməsidir. Damar zədələnir, qan dəri altına sızır və göyərmə əmələ gəlir. Bu zaman dərinin üstündə açıq yara olmur, amma rəng dəyişikliyi görünür.
Göyərmə travmadan sonra yaranıbsa, çox vaxt bir neçə gün və ya həftə ərzində azalır. Amma səbəbsiz göyərmələr, tez-tez təkrarlanan ləkələr və bədənin müxtəlif yerlərində yaranan göyərmələr diqqət tələb edir.
Diqqət edilməli hallar:
- göyərmənin zərbəsiz yaranması
- ölçüsünün böyüməsi
- ağrı və şişkinliklə birlikdə olması
- burun və diş əti qanaması ilə müşahidə olunması
- tez-tez təkrarlanması
Göyərmələr damar partlaması kimi görünürsə, amma tez-tez yaranırsa, səbəbi araşdırmaq daha doğru yanaşmadır. Bu, qan göstəricilərini və ümumi sağlamlıq vəziyyətini yoxlamağa kömək edir.
Damar partlaması zamanı nə etmək lazımdır?
Əgər bu yüngül zərbədən sonra yaranıbsa, həmin nahiyəni qorumaq lazımdır. İlk saatlarda soyuq kompres tətbiq etmək şişkinliyi və ağrını azalda bilər. Buzu birbaşa dəriyə qoymaq olmaz; araya parça və ya dəsmal yerləşdirmək daha düzgündür.
Göyərməni sıxmaq, ovuşdurmaq və güclü masaj etmək məsləhət görülmür. Bu, nahiyədə qıcıqlanmanı artıra bilər. Əgər göyərmə kiçikdirsə və ağrı güclü deyilsə, adətən zamanla özü azalır.
Ev şəraitində diqqət edilə biləcək addımlar:
- nahiyəni əlavə zərbədən qorumaq
- ilk saatlarda qısa müddətli soyuq kompres etmək
- göyərməni sıxmamaq və masaj etməmək
- ağrı və şişkinliyi izləmək
- göyərmə böyüyərsə, həkimə müraciət etmək
Əgər damar partlaması tez-tez təkrarlanırsa, yalnız göyərməni azaltmağa çalışmaq kifayət deyil. Əsas səbəbi tapmaq üçün həkim müayinəsi vacibdir.
Təkrarlayan göyərmələr nə zaman ciddi siqnal ola bilər?
Bədəndə damar partlaması hər zaman təhlükəli deyil. Yüngül zərbədən sonra yaranan və tədricən azalan göyərmələr çox vaxt ciddi problem yaratmır. Lakin bəzi hallarda müayinə vacibdir.
Əgər göyərmələr səbəbsiz yaranırsa, tez-tez təkrarlanırsa və ya böyük ölçüdədirsə, həkimə müraciət etmək lazımdır. Burun qanaması, diş əti qanaması, halsızlıq, solğunluq və uzunmüddətli qanama kimi əlamətlər də diqqət tələb edir.
Həkimə müraciət üçün əsas hallar:
- səbəbsiz və təkrarlayan göyərmələr
- böyük və ağrılı ləkələr
- burun və diş əti qanaması
- dəridə xırda qırmızı-bənövşəyi nöqtələr
- göyərmənin uzun müddət keçməməsi
- halsızlıq və solğunluqla birlikdə yaranması
Belə hallarda qan analizləri və laxtalanma göstəricilərinin yoxlanılması vacibdir. Bədəndə damar partlaması səbəbini dəqiqləşdirmək üçün Sağlam Ailə vasitəsilə hematoloq həkim qəbuluna yazılaraq problemin səbəbləri araşdırıla və uyğun müalicə seçilə bilər.