Ramazan ayında bəzi ailələrdə uşaqların oruc tutması mövzusu aktuallaşır. Uşaqların bədəni böyümə və inkişaf mərhələsində olduğu üçün onların qidalanma rejimi böyüklərdən fərqli şəkildə planlaşdırılmalıdır. Məqsəd həm ibadətə uyğunlaşmaq, həm də sağlamlığın qorunmasını təmin etməkdir. Düzgün qidalanma və maye balansı saxlanıldıqda uşaqlar gün ərzində daha enerjili və aktiv qala bilirlər. Əsas məsələ isə uşağın yaşına, sağlamlıq vəziyyətinə və fiziki aktivliyinə uyğun yanaşmadır.
Uşaqlar üçün oruc nə vaxt və necə tutulmalıdır?
Uşaqlar üçün oruc tutma məsələsində tələskənlik doğru yanaşma sayılmır. Kiçik yaşlı uşaqlar üçün tam gün oruc əvəzinə qısaldılmış müddətli uyğunlaşma rejimi tətbiq edilə bilər. Bu proses tədricən və uşağın fiziki vəziyyəti nəzərə alınaraq aparılmalıdır. Məqsəd uşağı yormadan, bədənin yeni rejimə uyğunlaşmasına imkan verməkdir.
Oruc zamanı bədən sağlamlığını qorumaq
Uşaqlarda enerji ehtiyacı daha yüksək olduğuna görə qida və maye balansı diqqətlə qorunmalıdır. Gün ərzində həddindən artıq yorğunluq və halsızlıq müşahidə olunarsa, oruc rejimi yenidən qiymətləndirilməlidir. Sağlamlıq hər zaman əsas məsələ olmalıdır və uşağın ümumi vəziyyəti mütəmadi izlənməlidir. Bu yanaşma risklərin qarşısını almağa kömək edir.
Uşaqların oruc tutarkən qidalanması
Oruc dövründə uşaqların qidalanması balanslı və müxtəlif olmalıdır. Zülal, vitamin və minerallarla zəngin menyu böyümə prosesini dəstəkləyir və enerji çatışmazlığının qarşısını alır. Düzgün qurulmuş yemək menyusu uşağın həm fiziki, həm də zehni fəaliyyətinin normal qalmasına kömək edir. Bu isə gün ərzində diqqət və aktivliyin qorunması baxımından vacibdir.
Sahurda tox saxlayan qidalar
Sahur zamanı zülal və liflə zəngin qidalar seçmək daha məqsədəuyğundur. Yumurta, qatıq, pendir və tam taxıllı məhsullar uzun müddət toxluq hissi yaradır. Bu qidalar gün ərzində enerjinin daha stabil qalmasına kömək edir. Nəticədə uşaq gün boyu özünü daha rahat hiss edir.
İftarda balanslı menyu
Düzgün planlaşdırılmış iftar menyu uşağın gün ərzində itirdiyi enerjinin bərpasına kömək edir. İftar zamanı əvvəlcə yüngül qidalarla başlamaq, daha sonra əsas yeməyə keçmək tövsiyə olunur. Zülal, tərəvəz və kompleks karbohidratlardan ibarət balanslı menyu həzmi yormur və bədənin ehtiyaclarını ödəyir. Bu yanaşma iftardan sonra ağırlıq hissinin qarşısını alır.
Susuzluğun qarşısını almaq üçün tövsiyələr
Uşaqların oruc tutarkən susuz qalmaması üçün iftar və sahur arasında kifayət qədər su içməsi vacibdir. Maye qəbulu enerji səviyyəsinin qorunmasına və baş ağrısının azalmasına kömək edir. Qazlı və şəkərli içkilər əvəzinə su və təbii içkilərə üstünlük verilməsi daha faydalıdır. Bu, bədənin su balansını qorumağa dəstək verir.
Uşaqların oruc tutarkən diqqət etməli olduğu risklər
Oruc tutan uşaqlarda bəzi hallarda enerji azalması və halsızlıq müşahidə oluna bilər. Bu simptomlar uzun müddət davam edərsə, oruc rejimi yenidən nəzərdən keçirilməlidir. Uşağın sağlamlıq vəziyyətini izləmək və risk əlamətlərinə diqqət etmək çox vacibdir. Erkən müdaxilə potensial problemlərin qarşısını ala bilər.
Halsızlıq və baş ağrısı
Uzun müddət qida və maye qəbulunun olmaması bəzi uşaqlarda halsızlıq və baş ağrısına səbəb ola bilər. Bu hallar uşağın gündəlik fəaliyyətinə təsir edərsə, istirahət və maye qəbulu artırılmalıdır. Simptomlar davamlı olduqda mütəxəssis məsləhəti almaq daha təhlükəsiz yanaşma sayılır. Bu, uşağın sağlamlığının qorunması üçün vacib addımdır.
Qan şəkəri və enerji balansı
Uşaqlarda qan şəkərinin sabit qalması üçün balanslı sahur və iftar menyusu vacibdir. Şəkərli qidaların çoxluğu ani enerji artımı və sonradan sürətli düşüş yarada bilər. Balanslı rasion enerji səviyyəsinin gün boyu qorunmasına kömək edir. Bu isə həm fiziki, həm də zehni aktivlik üçün önəmlidir.
Həkim məsləhəti lazım olan vəziyyətlər
Əgər uşaqda xroniki xəstəlik, tez-tez halsızlıq və ya başgicəllənmə müşahidə olunursa, oruc tutmadan əvvəl həkimlə məsləhətləşmək lazımdır. Hər uşaq üçün uyğun rejim fərqli ola bilər. Mütəxəssis rəyinə əsasən qərar vermək uşağın sağlam inkişafını qorumaq baxımından daha doğru yanaşmadır. Bu, həm təhlükəsiz, həm də məsuliyyətli seçimdir. Əgər uşaqlarda oruc tutma zamanı halsızlıq, baş ağrısı və ya digər narahatlıqlar yaranarsa, vaxt itirmədən Sağlam Ailə Tibb Mərkəzinə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.