Qışın bitib yazın gəlişi vaxtları bir çox insan enerjili olmaqdansa yorğun hiss edir. Bəzi kiçik dəyişikliklərlə gün ərzində fiziki və psixi fəaliyyətimizi yaxşılaşdırmaq və yenilənmiş enerji ilə yaza başlamaq mümkündür. Bu bloqumuzda bunu dəqiqləşdirəcəyik ki, yaz yorğunluğunun öhdəsindən gəlməyə nə kömək edə bilər.
Yaz yorğunluğundan bir çox insanlar əziyyət çəkir və bunun bioloji səbəbləri mövcuddur.
Yaz yorğunluğu nədir və kimlərdə rast gəlinir?
Yaz yorğunluğu qış mövsümündə enerji səviyyəsinin azalması, fiziki-psixi yorğunluq və diqqət çətinliyi ilə özünü göstərir. Bu vəziyyət xüsusilə qış boyunca az hərəkət etmiş və gün işığından məhrum qalmış insanlarda daha çox müşahidə olunur. Yaz yorğunluğu həmçinin hormonal və bədən ritmlərinin dəyişməsi səbəbindən baş verir, buna görə yazın ilk həftələri bir çox insan üçün çətin keçə bilər.
Hormonal dəyişikliklər
Əsas təsiredici faktor hormonal dəyişikliklərdir. Yaza keçid dövründə yuxu hormonu “Melatonin” ilə xoşbəxtlik hormonu “Serotonin” arasında balanssızlıq yaranır. Gecə saatlarının və qaranlıq fazasının gündüzə nisbətən artması səbəbindən qış ərzində bədənimiz melatonin ifrazını gücləndirir. Yazın gəlişi ilə artan günəş işığı isə serotonin ifrazını artırır, bu balansın pozulmasına səbəb olur. Bu dəyişimə uyğunlaşmaq üçün təqribən 2-4 həftə lazımdır. Yazın ilk həftələri konsentrasiya problemi, yorğunluq, baş ağrıları ilə keçə bilər.
Temperatur dəyişikliklərinə bağlı qan dövranı problemləri
Artan temperatur qan damarlarının genişlənməsinə səbəb olur. Bu isə qan təzyiqi dalğalanmalarına və halsızlığa gətirib çıxarır. Bəzi insanlarda bu dəyişikliklər başgicəllənmə və diqqət azalması ilə də müşayiət oluna bilər. Orqanizm yeni temperatur şəraitinə uyğunlaşdıqca bu simptomlar adətən azalır və bədən balansı yenidən bərpa olunur.
Yaz yorğunluğunun qarşısını almaq və enerjinizi artırmaq üçün məsləhətlər
Yaz yorğunluğunu azaltmaq və bədən enerjinizi artırmaq üçün sadə gündəlik dəyişikliklər böyük fərq yarada bilər. Sağlam vərdişləri tətbiq etməklə həm fiziki, həm də zehni fəaliyyətinizi yüksəldə bilərsiniz.
Yuxu rejiminizi yenidən tənzimləyin
Qış ayları çox vaxt “qış yuxusu” kimi keçir. Günlərin boz və buludlu olması, havanın soyuq olması insanı uzun müddət yataqda qalmağa təşviq edə bilər. Yaz gəldikdə bir çox insan lazım olandan daha çox yatmağa öyrəşir. Ən yaxşı tövsiyələrdən biri daha tez oyanmaq və gün işığından maksimum faydalanmaqdır. Zəngli saat quraraq onu hər gün bir qədər erkən vaxta tənzimləmək, daha tez yatmaq, yatmazdan əvvəl sakitləşdirici çay içmək və ya isti vanna qəbul etmək kömək edə bilər.
Daha çox hərəkət edin
Hava istiləşdikcə gəzinti ideal fiziki fəaliyyətdir. Sadə üsullar: lift əvəzinə pilləkən seçmək, yaxın məsafələrə avtomobil əvəzinə piyada getmək.
Gəzinti artıq çəkinin azalmasına, metabolizmin sürətlənməsinə, ümumi sağlamlığın yaxşılaşmasına və stresi azaltmağa kömək edir. Bundan əlavə, müntəzəm fiziki fəaliyyət qan dövranını yaxşılaşdırır və gün ərzində özünüzü daha enerjili hiss etməyə imkan yaradır.
Günəş işığından faydalanın
Uzun müddət buludlu və yağışlı qış ayları insan əhvalına təsir edir. Yaz günəşi serotonin hormonunu artırır, əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırır və vitamin D sintezini stimullaşdırır. Gün ərzində qısa müddətli açıq hava gəzintiləri belə enerji səviyyəsinin yüksəlməsinə kömək edə bilər. Xüsusilə səhər saatlarında günəş işığı almaq bədənin bioloji saatının tənzimlənməsinə də müsbət təsir göstərir.
Dərini və gözləri qoruyun
Günəş şüası dəri və gözlər üçün zərərli ola bilər. Buna görə gün eynəyi taxmaq, qoruyucu geyimlərdən istifadə etmək və günəş kremi tətbiq etmək vacibdir. Xüsusilə günəş şüalarının daha güclü olduğu saatlarda qoruyucu tədbirlər görmək dəri sağlamlığını qorumağa kömək edir. Bu həm də erkən dəri yaşlanmasının və günəş yanığının qarşısını almaqda mühüm rol oynayır.
Daha çox təzə və mövsümi qida qəbul edin
Yaz mövsümündə sağlam qalmaq üçün boşqabınızı təzə və mövsümi məhsullarla doldurun. Meyvə və tərəvəzlərin bol qəbul edilməsi detoks prosesini sürətləndirir, bədənə enerji və təravət verir. Bu qidalar vitamin və minerallarla zəngindir və immun sistemini gücləndirir. Mövsümi məhsullar həm də daha təbii və qida dəyəri yüksək olduğu üçün orqanizm üçün daha faydalıdır.
Təbii və təzə qidalara
Bədənə toksinlərdən fasilə verin. Tərkibi dəyişmiş qidalar və asılılıq yaradan məhsullardan qısa müddətlik uzaqlaşmaq faydalıdır. Tam taxıl məhsulları, qoz-fındıq, avokado və balıq enerji və hüceyrə regenerasiyasını dəstəkləyir. Bu qidalar həm də bədənin gün ərzində sabit enerji səviyyəsini qorumasına kömək edir.
Bol su için
Gün ərzində kifayət qədər su içmək bədənin funksiyalarını dəstəkləyir. Su metabolizmin düzgün işləməsi və orqanizmin toksinlərdən təmizlənməsi üçün vacibdir. Susuzluq isə tez yorulma və diqqət azalmasına səbəb ola bilər. Buna görə gün ərzində mütəmadi olaraq su içmək enerji səviyyəsini qorumağa kömək edir.
Dağınıqlığı aradan qaldırın
Yaz yorğunluğu zamanı bir çox insan diqqət toplamaqda çətinlik çəkə və tez yorulduğunu hiss edə bilər. Bu vəziyyət əsasən mövsüm dəyişikliyi və bədənin yeni ritmə uyğunlaşma prosesi ilə əlaqədardır.İş və yaşayış yerinizi səliqəli saxlamaq diqqətin daha yaxşı toplanmasına kömək edə bilər. Daha sadə və nizami mühit zehni yükü azaldır, gündəlik işlərə fokuslanmağı və məhsuldarlığı artırmağı asanlaşdırır.
Özünüzə uyğun idman proqramını tapın
Fiziki fəaliyyət endorfin ifrazını artırır, enerjinizi yüksəldir və yaz mövsümündə fitnes məqsədlərinə çatmağa kömək edir. Əsas məqsəd zövq aldığınız fəaliyyət növünü tapmaqdır. Bu, yürüyüş, velosiped sürmə, yoga və ya fitness məşqləri ola bilər. Müntəzəm idman həm fiziki sağlamlığı gücləndirir, həm də gün ərzində özünüzü daha gümrah hiss etməyinizə kömək edir.