Oynaqlarda hərəkətin rahat və ağrısız olması üçün xüsusi bir maye mövcuddur. Bu mayenin miqdarında və tərkibində baş verən dəyişikliklər müxtəlif iltihabi və degenerativ problemlərin göstəricisi ola bilər. Xüsusilə şişkinlik, hərəkət məhdudiyyəti və uzunmüddətli narahatlıq hallarında dəqiq diaqnostika böyük əhəmiyyət daşıyır.
Oynaq mayesi nədir və hansı hallarda dəyişir?
Oynaq mayesi oynaqların daxili səthini örtən sinovial qişa tərəfindən ifraz olunan şəffaf, sürüşkən mayedir. Onun əsas funksiyası oynaq səthləri arasında sürtünməni azaltmaq və qığırdaq toxumasını qidalandırmaqdır.
Bu mayenin xüsusiyyətləri aşağıdakı hallarda dəyişə bilər:
- İltihabi proseslər zamanı
- Travma və zədələnmələrdən sonra
- İnfeksion xəstəliklərdə
- Metabolik və autoimmun pozğunluqlarda
Belə dəyişikliklər oynağın normal fəaliyyətini poza bilər.
Sinovit nədir və sinovit necə inkişaf edir?
Sinovit vəziyyət sinovial qişanın iltihabı ilə xarakterizə olunur. Sinovit zamanı oynaq boşluğunda maye artımı müşahidə edilir və bu da şişkinlik, ağrı və hərəkət məhdudiyyəti yaradır. Sinovit necə inkişaf edir mövzusu əsasən səbəbdən asılıdır. Travmalar, infeksiyalar, autoimmun xəstəliklər və həddindən artıq yüklənmə bu iltihabi prosesi başlada bilər. Bəzi hallarda sinovit və tenosinovit birlikdə müşahidə oluna bilər ki, bu zaman həm oynaq, həm də vətər qişaları təsirlənir.
Sinovit və artritin əsas fərqləri
Sinovit və artrit tez-tez bir-biri ilə qarışdırılan anlayışlardır, lakin mahiyyət etibarilə fərqlənirlər.
Əsas fərqlər bunlardır:
- Sinovit əsasən sinovial qişanı təsir edir
- Artrit isə oynağın bütün strukturlarını əhatə edən xroniki prosesdir
- Sinovit daha çox lokal şişkinlik və maye artımı ilə xarakterizə olunur
- Artritdə isə zamanla qığırdaq və sümük toxumasında zədələnmə baş verir
Bu fərqlərin düzgün qiymətləndirilməsi müalicə strategiyasının seçilməsində mühüm rol oynayır.
Oynaq mayesinin analizi nə zaman vacibdir?
Oynaq problemlərinin səbəbini dəqiqləşdirmək üçün bəzi hallarda laborator müayinə zəruri olur.
Aşağıdakı vəziyyətlərdə oynaq mayesinin müayinəsi tövsiyə edilir:
- Oynaqda səbəbi bilinməyən şişkinlik varsa
- İnfeksiya şübhəsi mövcuddursa
- Kəskin və ya xroniki oynaq ağrıları müşahidə edilirsə
- Travmadan sonra maye toplanması yaranıbsa
- Müalicəyə baxmayaraq simptomlar davam edirsə
Bu analiz iltihabın növünü və ağırlıq dərəcəsini müəyyən etməyə kömək edir. Əgər oynaq nahiyəsində şişkinlik, ağrı və ya hərəkət məhdudiyyəti hiss edirsinizsə, vaxtında mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir. Sağlam Ailə sağlamlıq mərkəzində oynaq problemlərinin diaqnostikası, laborator müayinələr və uyğun müalicə imkanlarından yararlana bilərsiniz.