Usaqda allergiya immun sisteminin müəyyən maddələrə qarşı həddindən artıq reaksiya verməsi nəticəsində yaranan vəziyyətdir. Bu maddələr qida məhsulları, ev tozu, polenlər, heyvan tükləri, bəzi dərmanlar və ya gündəlik istifadə olunan gigiyenik vasitələr ola bilər. Usaqda allergiya hər zaman eyni əlamətlərlə özünü göstərmir. Bəzi uşaqlarda dəri problemləri və səpkilər müşahidə olunarkən, digərlərində burun axması, asqırma, göz sulanması, öskürək və ya həzm sistemi ilə bağlı narahatlıqlar yarana bilər.
Valideynlərin diqqət etməli olduğu əsas məqam əlamətlərin hansı şəraitdə meydana çıxdığını izləməkdir. Məsələn, müəyyən qida qəbulundan, yeni krem və ya şampun istifadəsindən sonra simptomların təkrarlanması usaqda allergiya ehtimalını artıran əlamətlərdən biri hesab oluna bilər. Əlamətlərin nə qədər davam etməsi və hansı tezliklə təkrarlanması da vacib məlumatdır.
Əgər uşaqda nəfəs darlığı, üz və dodaqlarda şişkinlik, güclü halsızlıq və ya sürətlə yayılan dəri reaksiyaları müşahidə olunursa, tibbi yardım almaq vacibdir. Erkən diaqnostika allergiyanın səbəbini müəyyən etməyə və gələcək reaksiyaların qarşısını almağa kömək edə bilər.
Usaqlarda allergiya sepkileri niyə yaranır? Qaşınma və qızartının çox rast gəlinən səbəbləri
Usaqlarda allergiya sepkileri ən çox rast gəlinən allergik reaksiyalardan biridir. Bu səpkilər qida allergiyası, dərman istifadəsi, kosmetik məhsullar və ya ətraf mühit faktorları səbəbindən yarana bilər. Usaqlarda allergiya sepkileri bəzən kiçik qızartılar şəklində görünür, bəzən isə geniş sahəyə yayılan qaşınma, qabarcıq və şişkinliklə müşayiət oluna bilər.
Səpkilərin səbəbini müəyyənləşdirmək üçün uşağın son günlərdə qəbul etdiyi qidalar, istifadə etdiyi dərmanlar və ya yeni gigiyena vasitələri nəzərdən keçirilməlidir. Hər dəri səpkisi allergiya mənşəli olmur. Bəzi virus infeksiyaları və digər dermatoloji problemlər də oxşar görünüş yarada bilər.
Aşağıdakı hallar xüsusi diqqət tələb edir:
- usaqlarda allergiya sepkilerinin qəfil və sürətlə yayılması
- güclü qaşınma və narahatlıq hissi
- üz, göz və dodaqlarda şişkinlik
- nəfəs almaqda çətinlik
- səpkilərlə birlikdə qusma və halsızlıq
- eyni qida və ya məhsuldan sonra təkrarlanan reaksiyalar
Əgər usaqlarda allergiya sepkileri tez-tez təkrarlanırsa və uşağın gündəlik həyat keyfiyyətinə təsir edirsə, səbəbin araşdırılması üçün mütəxəssis müayinəsi tövsiyə oluna bilər.
Usaqlarda allergiya zamani ne etmeli? Valideynlər nələrə diqqət etməlidir?
Valideynlərin ən çox verdiyi suallardan biri usaqlarda allergiya zamani ne etmeli sualıdır. İlk növbədə uşağın ümumi vəziyyəti qiymətləndirilməlidir. Əgər reaksiya yüngüldürsə, ehtimal olunan allergenlə təması dayandırmaq və simptomları izləmək faydalı ola bilər.
Usaqlarda allergiya zamani ne etmeli sualına cavab olaraq aşağıdakı addımlar vacib hesab olunur:
- mümkün allergeni müəyyən edib uzaqlaşdırmaq
- uşağın nəfəs almasını və ümumi vəziyyətini izləmək
- simptomların başlama vaxtını qeyd etmək
- yeni qida və məhsulların istifadəsini dayandırmaq
- təkrarlanan reaksiyaları qeyd etmək
- ağır simptomlar yarandıqda təcili tibbi yardım almaq
Əgər nəfəs darlığı, boğazda sıxılma hissi, üz və dodaqlarda şişkinlik, təkrarlanan qusma və ya sürətlə yayılan səpkilər yaranırsa, usaqlarda allergiya zamani ne etmeli sualının cavabı gözləmədən tibbi yardıma müraciət etməkdir.
Allergiya zamani ne yemeli? Uşaqlarda allergiya dövründə qidalanma necə olmalıdır?
Allergiya zamani ne yemeli mövzusunda əsas məqam allergen qidaların müəyyənləşdirilməsi və uşağın balanslı qidalanmasının qorunmasıdır. Hər bir uşağın allergik reaksiyası fərqli ola bildiyi üçün qida seçimi fərdi şəkildə qiymətləndirilməlidir. Allergiya zamanı qidalanmada əsas məqsəd uşağın allergik reaksiya verdiyi qidaları müəyyən etmək və onları təhlükəsiz alternativlərlə əvəz etməkdir.
Allergiya zamani ne yemeli mövzusunda diqqət edilməli əsas məqam təsdiqlənməmiş səbəblərə görə çox sayda qidanın rasiondan çıxarılmamasıdır. Çünki bu vəziyyət uşağın balanslı qidalanmasına mənfi təsir göstərə bilər.
Uşaqlarda ən çox allergik reaksiya yaradan qidalar arasında:
- süd və süd məhsulları
- yumurta
- fıstıq və qoz-fındıq məhsulları
- buğda
- soya
- balıq və dəniz məhsulları
- küncüt
allergiyaları ola bilər.
Allergiya zamani ne yemeli mövzusunda aşağıdakı tövsiyələr faydalı ola bilər:
- təsdiqlənmiş allergen qidalardan uzaq durmaq
- məhsul etiketlərini diqqətlə oxumaq
- yeni qidaları tədricən təqdim etmək
- uşağın yaşına uyğun balanslı menyu saxlamaq
- qida məhdudiyyətləri zamanı mütəxəssis rəyi almaq
Düzgün qidalanma həm allergik reaksiyaların qarşısını almağa, həm də uşağın inkişafını dəstəkləməyə kömək edir.
Usaqda allergiya təkrarlanırsa evdə nə etmək olar və nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır?
Əgər usaqda allergiya əlamətləri mütəmadi olaraq təkrarlanırsa, reaksiyanın hansı qida, dərman və ya ətraf mühit faktorundan qaynaqlandığını izləmək vacibdir. Simptomların başlama vaxtı, davametmə müddəti və təkrarlanma tezliyi qeyd edilməlidir.
Evdə allergenlə təması azaltmaq, otaqları mütəmadi havalandırmaq, toz yığılmasının qarşısını almaq və qida gündəliyi aparmaq faydalı ola bilər. Bununla yanaşı, usaqlarda allergiya sepkileri və digər simptomlar davamlı xarakter alırsa, yalnız ev şəraitində müşahidə ilə kifayətlənmək düzgün yanaşma deyil.
Nəfəs darlığı, üz və dodaqlarda şişkinlik, sürətlə yayılan səpkilər, güclü qaşınma, davamlı həzm problemləri və ya təkrarlanan allergik reaksiyalar zamanı həkim müayinəsi vacibdir. Erkən qiymətləndirmə həm usaqda allergiya səbəblərinin müəyyənləşdirilməsinə, həm də gələcəkdə daha ciddi reaksiyaların qarşısının alınmasına kömək edə bilər.
Sağlam Ailə-də uşaqlar üçün müayinə və laborator xidmətlər allergiya şübhəsi olan hallarda vəziyyətin daha ətraflı qiymətləndirilməsinə imkan yarada bilər. Bu haqda daha ətraflı məlumat üçün usaqlarda allergiyanin elametleri yazımıza keçid edə bilərsiniz.