Vitamin B12 bədənimizdə istehsal olunmayan və xaricdən alınması lazım olan vacib bir vitamindir. Bundan əlavə suda həll olunan vitamin olduğu üçün orqanizm ehtiyac duyduğu qədər istifadə edir və artıqlığını sidiklə xaric edir. İstifadə olunan B12 vitamini sinir sistemini dəstəkləməkdən əzələ sağlamlığını yaxşılaşdırmağa, enerji istehsalından qırmızı qan hüceyrələrinin istehsalına qədər bir çox funksiyaya malikdir.
Vitamin B12 bədəndə uzun müddət saxlanıla bilən bir vitamindir, lakin onun davamlı olaraq qida vasitəsilə və ya əlavə kimi qəbul edilməsi vacibdir. B12-vitamin çatışmazlığı zamanı insanlarda ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər. Bu çatışmazlıq:
- yorğunluq, zəiflik,
- baş gicəllənməsi
- depressiya kimi simptomlarla özünü göstərə bilər.
Xüsusilə, veqan və vegeterian qidalanma tərzi olan insanlar vitamin vitamin B12 çatışmazlığından daha çox əziyyət çəkə bilir. Bunun səbəbi əsasən heyvan mənşəli qidalarda daha çox rast gəlinməsidir.
Əgər çatışmazlıq uzun müddət davam edərsə:
- sinir sistemi pozuntuları,
- unutqanlıq
- hətta nevroloji problemlər yarana bilər.
Bu səbəbdən, mütəxəssislər balanslı qidalanmanı tövsiyə edir və ehtiyac yarandıqda qida əlavələrindən istifadə edilməsini məsləhət görürlər.
B12 vitamini faydaları
B12 vitamini faydaları sağlamlıq üçün əvəzedilməzdir. Çünki o bədənin bir çox funksiyalarında mühüm rol oynayır. İlk növbədə, B12 vitamini faydaları arasında sinir sisteminin qorunması və beyinin funksiyasının gücləndirilməsini misal göstərə bilərik. Bu vitamin yaddaşı yaxşılaşdırır və zehni kəskinliyi artırmağa kömək edir. Xüsusilə, yaşlandıqca Alzheimer və ya digər sinir sistemi xəstəliklərinin qarşısını almaq üçün B12 vitamini faydaları çox vacibdir. Bununla yanaşı, bu vitamin qırmızı qan hüceyrələrinin istehsalını dəstəkləyir və anemiya riskini azaldır. B12 vitamini həmçinin hüceyrə yenilənməsini və metabolizmanı sürətləndirərək bədənin enerji istehsalına müsbət təsir göstərir. Bu səbəbdən, fiziki aktiv həyat tərzi sürən insanlar üçün B12 vitamini faydaları daha da əhəmiyyətlidir.
Vitamin B12 haqqında ətraflı məlumat üçün keçid edin
B12 vitamini nələrdə var?
B12 vitamini nələrdə var? Bu sual xüsusilə düzgün qidalanmağa diqqət edən insanlar üçün maraqlıdır. Əsasən heyvan mənşəli qidalarda, yəni mal əti, qoyun əti, toyuq, balıq və dəniz məhsulları rast gəlinir. Xüsusilə, qaraciyər və böyrək kimi orqan ətləri B12 vitamini ilə zəngindir. Süd məhsulları, pendir və yumurta da misal göstərilə bilən qidalar sırasındadır.
Tərkibində B12 vitamini olan qidalar araşdırıldığında ət, balıq, quş əti, süd və süd məhsullarında rast gəlirik. Bu, B12 vitamininin adətən bitki mənşəli məhsullarda olmadığını göstərir. Vegeterianların pəhrizini əlavə etmək üçün zənginləşdirilmiş səhər yeməyi taxılları yüksək bioavailable, asanlıqla əldə edilə bilən B12 vitamini mənbələridir. Aşağıda B12 vitamini olan bəzi qidalar verilmişdir:
Qırmızı ət
Qırmızı ət insan sağlamlığı üçün zəngin qida mənbəyidir. Qırmızı ət B12 vitamini olan qidalarla çox zəngindir. Təxminən 190 qramlıq bir porsiya gündəlik B12 vitamini qəbulunun 4,6%-ni qarşılaya bilər. Qırmızı ət təkcə B12 vitamini deyil, ailənin digər üzvləri, B2, B3, B6 vitaminləri, sink və selenium mineralları ilə də zəngindir. Əgər qırmızı ətdən yüksək B12 vitamini əldə etmək istəyirsinizsə, qızartmaq əvəzinə qril və ya sobada bişirmək tövsiyə olunur.
Qaraciyər və böyrək kimi içalatlar
İçalat ən qidalı qidalar arasındadır. Xüsusilə quzu qaraciyəri və böyrəyi B12 vitamini ilə ən zəngin qidalar arasındadır. Məlumdur ki, quzu qaraciyərinin orta hesabla 100 qr hissəsi gündəlik vitamin B12 ehtiyacının 3,57%-ni ödəyir. O, həmçinin mal əti və ya dana qaraciyərinin gündəlik qəbulunun 3%-ni qarşılayır.
Balıq və digər dəniz məhsulları
Kiçik duzlu su balıqları da B12 vitamininin zəngin mənbəyidir.
Süd və süd məhsulları
Qatıq və pendir kimi məhsullar B12 ilə zəngindir. 240 ml tam süd gündəlik B12 vitamini qəbulunun 46%-ni təmin edir. Bu dəyər 22 qram pendir üçün 28% kimi bilinir. Araşdırmalarda süd və süd məhsullarını adekvat şəkildə qəbul edən insanların balıq balıq edənlərə nisbətən daha yaxşı B12 səviyyələrinə sahib olduğu da məlumdur.
Yumurta
B2 və B12 vitaminləri ilə zəngin qida mənbəyidir. 100 qrama bərabər olan 2 böyük yumurta qəbulu gündəlik B12 qəbulunun təxminən 46%-ni təmin edir. Araşdırmalar göstərib ki, yumurta sarısı ağa nisbətən daha çox B12 vitamini ehtiva edir və sarıda olan B12 vitamini daha yüksək sürətlə sorulur. Yumurtanı qəbul edərkən onun hər iki hissəsini qəbul etmək tövsiyə olunur.
B12 vitamin
B12 vitamin sağlam qalmaq və orqanizmin normal işləməsini təmin etmək üçün vacibdir. İnsan bədəni bu vitamini özü istehsal edə bilmədiyi üçün, onu qida və ya əlavələr vasitəsilə qəbul etmək lazımdır. B12 vitamin çatışmazlığı uzun müddət davam etdikdə ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Buna görə analiz verərək ehtiyacını zolan doza həddində bu vitamini qəbul etməyinizdə fayda var. Hamiləlik dövründə B12 vitaminin yetərli olması körpənin sinir sisteminin düzgün inkişafı üçün əhəmiyyətlidir. Orqanizmin vitamin B12 ehtiyacını ödəmək üçün balanslı qidalanmaq, lazım olduqda isə laborator analizlər etdirmək və ehtiyaca uyğun olaraq əlavə vitaminlər qəbul etmək məsləhət görülür.